از وى در اين باره كه ابو حنيفه قائل به جواز پايان بردن نماز بدون تسليم و با سخن يا كار و جريان و اين قبيل است ، جويا شد . گفت : آرى جايز است و ابو بكر نيز در تشهد خود چيز ديگرى را بر زبان آورد . مرد پرسيد : ابو بكر چه گفت ؟ پاسخش داد : كه به تو ربطى ندارد . سؤال خود را دوباره و سه‌باره تكرار كرد ، ولى پاسخى نداد و گفت بيرونش كنيد كه او بهتان مىزند و از خطابية ( فرقه‌اى از غلات شيعه ) است . در اينجا ، ابن ابى الحديد به ابو جعفر مىگويد : تو در اين باره چه مىگويى ؟ گفت : من اين را بعيد مىدانم اگر چه اماميها آن را روايت كرده‌اند ، ابو جعفر افزود ، ولى در مورد خالد بن الوليد اين كار او را بعيد نمىدانم زيرا هم شجاعتش را داشت و هم كينه‌اى نسبت به او مىورزيد ولى از ابو بكر اين كار را بعيد مىدانم او هرگز بدست - گرفتن خلافت ، فدك و غصب حقوق فاطمه و قتل على بن ابى طالب را با هم انجام نداده است . به او گفتم : مگر نه آنكه خالد بن وليد قادر به كشتن او بود ؟ گفت : آرى و چرا كه نتواند در حالى كه على غافل بود ( و به نماز ايستاده بود ) و او نيز شمشيرش را بدست داشت ، ابن ملجم او را ناجوانمردانه و به فريب كشت ولى خالد بن الوليد از ابن ملجم كه شجاع‌تر است ، مىگويد از وى دربارهء اينكه اماميها ( شيعه ) در اين باره چه گفته‌اند ، پرسيدم . خنديد گفت اين را كه خودت مىدانى چرا از من سؤال مىكنى آنگاه گفت : بيا از اينها درگذريم بگو ببينم در اين معنى ، چه ابياتى را از حفظ دارى ؟ گفتم : ابياتى از ابو الطيب المتنبّي به ياد دارم : - ما بهتر مىدانستيم با اين حال در نجد ، پرسيديم كه راه ما آيا دراز است يا به درازا مىكشد ، - بسيارى از سؤالها ، گوياى شور و شوقى است و بسيارى از پاسخها ، كاهندهء شور و شوق است « 1 » . از پاسخ زفر بن هذيل دوست ابو حنيفه ، چنين بر مىآيد كه چيزى از اين قبيل ، وجود داشته است زيرا او در اين باره كه ابو بكر به هنگام تشهد ( نماز ) به خالد بن الوليد چه گفته بود ، سكوت كرد و على رغم پافشارى ، سؤال‌كننده ، پاسخى به او نداد و امر كرد كه از مجلسش بيرونش كنند و او را به « خطابيه » نسبت داد حال اگر سخن ابو بكر جز آنچه اماميه مدعيند بود ، دليلى براى خوددارى هذيل از پاسخ ، وجود نداشت و

--> ( 1 ) نگاه كنيد به صفحه 284 از شرح نهج البلاغة ، چاپ مصر ( جلد سوم )